Podziemne trasy kablowe
Kanalizacja teletechniczna prowadzi i chroni kable miedziane oraz światłowodowe. System obejmuje rury osłonowe, mikrorury i punkty dostępowe potrzebne do instalacji, wymiany oraz obsługi kabli.
Ten zaplanowany system podziemnych tras, określany jako lub kanalizacja teletechniczna, zapewnia ochronę mechaniczną, ułatwia instalację kabli i modernizacje oraz ogranicza liczbę ponownych wykopów w przestrzeni publicznej.
Rury osłonowe, kablowe i mikrorury
Rury osłonowe tworzą ciągłą drogę dla zaciągania, wymiany i dodawania kabli. System powinien zapewniać ochronę mechaniczną, dostęp do trasy oraz możliwość uszczelnienia przed wodą i zanieczyszczeniami.
Instalacje podziemne obejmują rury i kształtki metalowe, niemetalowe lub kompozytowe. Wymagania dotyczą całego układu, w tym odporności na obciążenia, warunki gruntu i szczelność połączeń.
Materiały i typy
- HDPE (polietylen wysokiej gęstości): Elastyczny materiał stosowany na długich odcinkach, gdy potrzebna jest odporność na korozję i małe tarcie podczas zaciągania kabla. Kolor lub oznaczenie rury identyfikuje usługę zgodnie z projektem.
- PVC i PP: Rury sztywne lub półsztywne dobiera się do obciążeń mechanicznych, temperatury i sposobu ułożenia. Sam materiał nie zastępuje wymagań dotyczących całego systemu rurowego.
- Rury dwudzielne: Składają się z dwóch podłużnych połówek, które można zatrzasnąć lub skręcić wokół istniejącego, już ułożonego kabla. Dodają osłonę wtedy, gdy podczas późniejszych prac kabel ułożony bez rury wymaga zabezpieczenia.
Specjalistyczne systemy rurowe
- Mikrorurki (wiązki mikrorur, WMR): Są to cienkie, elastyczne rurki, zwykle o średnicy zewnętrznej mniejszej niż 16 mm, z równym przekrojem i gładką powierzchnią wewnętrzną. Można w nich instalować cienkie mikrokable metodą wdmuchiwania sprężonym powietrzem. Przy projektowaniu uwzględnia się skuteczność wdmuchiwania, tarcie, długość trasy i zmianę tłumienności.
Planowanie i wykonanie tras
Projekt kanalizacji podziemnej określa trasę, ochronę mechaniczną, promienie gięcia, sposób wciągania lub wdmuchiwania, uszczelnienie oraz dostęp do studni. Planowanie i instalacja okablowania teleinformatycznego poza budynkami podlegają praktykom dla instalacji zewnętrznych, natomiast głębokość i separacja wynikają także z warunków terenu oraz przepisów zarządcy infrastruktury.
Głębokość, obciążenia i separacja
Głębokość ułożenia i rodzaj osłony dobiera się do obciążenia powierzchni, rodzaju gruntu oraz wymagań lokalnych. Wartości projektowe należy odnosić do górnej powierzchni rury lub przewodu.
- Głębokość i obciążenia: Trasa pod jezdnią lub placem wymaga osłony i parametrów dopasowanych do obciążeń ruchu.
- Separacja: Odstęp od kabli energetycznych i innych sieci wynika z lokalnych przepisów, rodzaju instalacji oraz zastosowanej przegrody.
- Ochrona trasy: W miejscach narażonych na uszkodzenia stosuje się dodatkową osłonę, oznaczenie i elementy ułatwiające lokalizację.
Separacja od innych instalacji ogranicza ryzyko uszkodzeń i zakłóceń. Kable telekomunikacyjne prowadzi się w odstępach określonych dla danego układu, a przy wspólnym wykopie stosuje się wymagane przegrody lub osłony. Przed ułożeniem kabla drożność rury sprawdza się trzpieniem kontrolnym, a w wymagających trasach także inspekcją wzrokową.
Ostrzeganie i identyfikacja
- Taśma ostrzegawcza: Taśmę układa się nad trasą zgodnie z projektem i wymaganiami lokalnymi. Może zawierać metalową wkładkę lub przewód lokalizacyjny do wykrywania przebiegu kanalizacji.
- Falowanie kabla: Kabel układa się z zapasem zgodnym z projektem, aby ograniczyć naprężenia przy osiadaniu gruntu i zmianach temperatury. Promień gięcia oraz sposób ułożenia nie mogą przekraczać parametrów kabla.
- Zapasy kabla: Dodatkowe pętle kabla pozostawia się w studniach lub przy złączach. Pętle ułatwiają naprawy i spawanie, ponieważ pozwalają wyprowadzić końce kabla do miejsca pracy bez naprężania trasy.
Punkty dostępowe: studnie, zasobniki i słupki
Studnie i zasobniki są punktami dostępu do kanalizacji. Umożliwiają zaciąganie lub wdmuchiwanie kabli, wykonywanie muf i odgałęzień oraz prowadzenie prac konserwacyjnych. Wejścia kabli uszczelnia się zgodnie z projektem, aby ograniczyć napływ wody i zanieczyszczeń.
Klasyfikacja według funkcji
- Studnie przelotowe, np. SK-1 i SK-2: Stosowane na prostych odcinkach trasy do zaciągania kabli na dłuższych dystansach.
- Studnie rozdzielcze, np. SKR-1 i SKR-2: Projektowane do skrzyżowań typu T, umożliwiają rozgałęzienie kabli z głównej trasy.
- Studnie narożne i magistralne: Stosowane przy zmianach kierunku trasy lub w głównych ciągach kanalizacji wielootworowej.
- Zasobniki kablowe: Mniejsze od studni, szczelne komory, często wykonane z polietylenu. Służą do przechowywania zapasów kabla, umieszczania muf kablowych lub małych urządzeń.
- Słupki i szafki rozdzielcze, np. SR 30 P i SS 50 A: Naziemne obudowy chroniące osprzęt telekomunikacyjny, taki jak łączówki i małe przełączniki, przed warunkami atmosferycznymi i nieautoryzowanym dostępem.
Dobór typu i rozmiaru studni lub zasobnika zależy od liczby rur, średnicy kabli, promieni gięcia, zapasu kabla oraz przestrzeni potrzebnej do wykonania muf i połączeń.