Pośrednia konwersja
Przetworniki całkujące, w odróżnieniu od bezpośredniego przetwornika Flash, stosują metodę pośrednią i nie wyznaczają kodu przez równoczesne porównanie z całym zestawem progów. Najpierw całkują napięcie wejściowe albo napięcie odniesienia, a następnie zamieniają wynik całkowania na przedział czasu. Licznik cyfrowy mierzy ten przedział, a jego stan tworzy cyfrową reprezentację napięcia.
Integracja ogranicza szybkość konwersji, lecz może zwiększać dokładność i tłumić część szumu. Z tego powodu przetworniki całkujące stosuje się w precyzyjnych przyrządach pomiarowych. Do podstawowych architektur należą układy z pojedynczym oraz podwójnym całkowaniem.
Przetwornik z pojedynczym całkowaniem
Przetwornik z pojedynczym całkowaniem (ang. single-slope ADC) jest najprostszą implementacją konwersji całkującej.
Zasada działania
Proces konwersji przebiega następująco:
- Na początku konwersji układ sterujący resetuje licznik cyfrowy i uruchamia , który przy stałym napięciu odniesienia zaczyna generować liniowo narastającą rampę, czyli przebieg piłokształtny.
- W tym samym momencie licznik zaczyna zliczać impulsy ze stabilnego źródła zegarowego.
- ciągle porównuje narastające napięcie z integratora z nieznanym napięciem wejściowym .
- Gdy napięcie piłokształtne zrówna się z , komparator zmienia swój stan wyjściowy. Ta zmiana natychmiast zatrzymuje licznik cyfrowy.
- Ostateczna liczba zapisana w liczniku jest wynikiem przetwornika A/C. W idealnym modelu napięcie narasta liniowo, więc czas potrzebny do osiągnięcia oraz końcowy stan licznika są wprost proporcjonalne do wartości napięcia wejściowego.
Wada: zależność od komponentów
Główną słabością przetwornika z pojedynczym całkowaniem jest zależność dokładności od stabilności rezystora () i kondensatora () w integratorze oraz napięcia odniesienia używanego do generowania piły. Przy zerowym napięciu początkowym integratora czas konwersji, , jest opisany równaniem:
Jakakolwiek zmiana wartości lub z powodu zmian temperatury lub starzenia się komponentów bezpośrednio wpłynie na nachylenie piły i wprowadzi błędy do pomiaru.
Przetwornik z podwójnym całkowaniem
Przetwornik z podwójnym całkowaniem (ang. dual-slope ADC) wykonuje pomiar w dwóch fazach. W pierwszej całkuje napięcie wejściowe przez stały czas, w drugiej całkuje napięcie odniesienia o przeciwnej polaryzacji. W idealnym modelu wpływ wartości R i C integratora na wynik zostaje w ten sposób usunięty.
Zasada działania: proces dwufazowy
Konwersja odbywa się w dwóch odrębnych fazach:
- Faza 1 (całkowanie sygnału wejściowego): Nieznane napięcie wejściowe jest podłączane do integratora na stały okres czasu, . Ten stały czas jest precyzyjnie kontrolowany przez zliczenie pełnego cyklu licznika (np. impulsów zegarowych). W tej fazie napięcie wyjściowe integratora rośnie do poziomu szczytowego wprost proporcjonalnego do średniej wartości w tym czasie.
- Faza 2 (całkowanie napięcia odniesienia): Po upływie , wejście integratora jest przełączane na stabilne, znane ujemne napięcie odniesienia, . Napięcie wyjściowe integratora, które osiągnęło dodatnią wartość szczytową, teraz zaczyna opadać ze stałym nachyleniem. Licznik jest zerowany i zaczyna zliczać ponownie. Zlicza on impulsy do momentu, aż napięcie wyjściowe integratora osiągnie zero, co wykrywa komparator. Liczba zliczonych impulsów, , w tej drugiej fazie () jest ostatecznym wynikiem cyfrowym.
Dla dodatniego napięcia wejściowego nachylenie narastania zależy od , a nachylenie opadania od stałego , więc wyższe napięcie wejściowe skutkuje dłuższym czasem opadania. Dokładne wartości R i C wpływają na oba nachylenia w ten sam sposób, a ich wspólny współczynnik skraca się w końcowym obliczeniu. Ten ratiometryczny pomiar zależy przede wszystkim od stabilności napięcia odniesienia , lecz w praktyce wpływ mają także zegar, komparator i pozostałe błędy układu. Ostateczna zależność to: .
Zalety i wady
Zalety: Jest prosty w realizacji, może zapewniać wysoką dokładność i jest odporny na część szumu (proces całkowania uśrednia składowe o częstotliwości wyższej od pasma pomiarowego).
Wada: Jest wolny z powodu dwufazowego procesu całkowania. Ogranicza to jego zastosowanie do aplikacji o niskiej częstotliwości, w których precyzja ma znaczenie, takich jak cyfrowe multimetry, mierniki panelowe i akwizycja danych z czujników.