2G

Usługi Danych i SMS w GSM

Dane komutowane obwodowo (CSD), usługa wiadomości krótkich (SMS) i usługi dodatkowe.

Usługi danych GSM poza głosem

GSM zaprojektowano jako wspólny cyfrowy system mobilnej komunikacji głosowej. Jego architektura przedstawia mowę i sygnalizację jako bity, więc ta sama infrastruktura radiowa i rdzeniowa może obsługiwać inne usługi cyfrowe. Dostępna usługa zależy od bearera, konfiguracji kanałów i wydania sieci. Bearer opisuje usługę transportową oferowaną terminalowi, a usługa logiczna określa sposób wykorzystania tego transportu przez aplikację lub element sygnalizacyjny.

Pierwsze usługi danych GSM miały niższe szybkości i większe ograniczenia zasobów niż współczesny dostęp mobilny. Utworzyły trzy ważne grupy usług: dane komutowane obwodowo, krótkie wiadomości oraz usługi dodatkowe rozszerzające sterowanie połączeniem. Usługi komutowane obwodowo rezerwują ścieżkę na czas sesji, SMS wykorzystuje sygnalizację i procedury store and forward, a późniejsze usługi pakietowe przydzielają bloki radiowe zgodnie z zapotrzebowaniem.

  1. Dane komutowane obwodowo (CSD): Metoda ustanawiania połączenia komutowanego obwodowo z Internetem lub inną usługą danych przez GSM. Połączenie pozostaje związane z wybranym bearerem do chwili zwolnienia.
  2. Usługa krótkich wiadomości (SMS): Usługa wiadomości tekstowych typu store and forward transportowana przez procedury sygnalizacyjne. Procedury wychodzące i przychodzące mają różne role sygnalizacyjne podczas zgłoszenia i dostarczenia.
  3. Usługi dodatkowe: Usługi sieciowe rozszerzające podstawowe sterowanie połączeniem o funkcje takie jak prezentacja identyfikacji linii i połączenie oczekujące. Aktywacja i wywołanie zależą od danych subskrypcji oraz procedur usługi.

Dane komutowane obwodowo (CSD): mobilny dostęp modemowy

Dane komutowane obwodowo, czyli CSD, były wczesnym bearerem danych GSM. Ich działanie przypomina połączenie modemowe przez linię stacjonarną, przy czym część radiowa obwodu jest mobilna. Terminal i funkcja współpracy muszą uzgodnić bearer oraz tryb danych, dlatego przepływność aplikacji jest niższa od nominalnej szybkości radiowej po uwzględnieniu sygnalizacji i kodowania.

A. Zasada Komutacji Obwodów

CSD wykorzystuje zasadę komutacji obwodów stosowaną przy rozmowie głosowej. Po ustanowieniu połączenia GSM rezerwuje obwód między stacją ruchomą a miejscem współpracy, na przykład bankiem modemów Dostawcy Usług Internetowych. Zasób pozostaje przydzielony przez całe połączenie danych, także w czasie oczekiwania aplikacji. Zapewnia to przewidywalny dostęp do bearera, lecz zasób radiowy pozostaje zajęty również podczas ciszy w strumieniu aplikacji.

  • Alokacja zasobów: W tym przykładzie połączenie wykorzystuje jeden kanał ruchowy o pełnej szybkości (), czyli ten sam rodzaj zasobu radiowego co rozmowa głosowa. Inne bearery mogą wykorzystywać inne warianty kodowania lub kanału. Wybrana klasa kodowania zmienia narzut ochronny i przepływność użytkownika dostarczaną do funkcji współpracy.
  • Model rozliczeniowy: Obwód zajmował zasób radiowy i rdzeniowy przez cały czas połączenia, dlatego operatorzy często rozliczali CSD według czasu. Opłata obejmowała także okresy bez transferu danych, co sprzyjało krótkim sesjom o małym wolumenie.
B. Prędkości i Wydajność

Typowy bearer CSD zapewniał 9.6 kbit/s9.6 \text{ kbit/s} (kilobitów na sekundę). Była to około jedna piąta szybkości modemu 56k56\text{k} używanego w tym okresie. Dostępne bearery i warianty kodowania mogły się różnić, dlatego 9.6 kbit/s stanowi przykład, nie uniwersalną wartość CSD. Inne skonfigurowane bearery mogły wykorzystywać niższe szybkości, na przykład 4.8 kbit/s, gdy wybrano większą ochronę. Taka przepływność wystarczała dla aplikacji o małym wolumenie danych, takich jak:

  • Wysyłanie i odbieranie e-maili tekstowych na podłączonym laptopie.
  • Wysyłanie faksów z przenośnej maszyny faksowej lub laptopa.
  • Wczesne zdalne zastosowania dla przemysłu i telemetrii (np. zdalny czujnik odsyłający mały odczyt danych).
  • Podstawowe przeglądanie stron tekstowych za pomocą protokołu WAP (Wireless Application Protocol).
C. Szybkie dane komutowane obwodowo (HSCSD): bearery wieloszczelinowe

HSCSD rozszerza CSD o mechanizm wieloszczelinowy. Sieć może przydzielić jednemu bearerowi kilka szczelin kanałów ruchowych, tworząc logiczne połączenie danych o wyższej szybkości. Taki mechanizm określa się jako . Wynik zależy od parametrów bearera. Terminal musi utrzymywać przydzielone szczeliny, a sieć musi rezerwować je łącznie, co ogranicza liczbę równoczesnych użytkowników wieloszczelinowych w komórce.

Zamiast jednej szczeliny TDMA sieć obsługująca HSCSD mogła przydzielić dwie, trzy lub cztery szczeliny jednocześnie dla jednej sesji danych. Dla wybranego bearera 9.6 kbit/s przykładowa arytmetyka wygląda następująco:

  • Dwie szczeliny mogą zapewnić 19.2 kbit/s19.2 \text{ kbit/s}, gdy każda korzysta z bearera 9.6 kbit/s.
  • Cztery szczeliny mogą zapewnić do 38.4 kbit/s38.4 \text{ kbit/s} przy tym samym założeniu bearera.

HSCSD zwiększa zajętość zasobów radiowych proporcjonalnie do liczby przydzielonych szczelin. Operator mógł więc wyceniać usługę wyżej niż jednoszczelinowe CSD. Nadajnik stacji ruchomej pozostaje aktywny w większej liczbie pozycji ramki TDMA, co może zwiększać pobór energii. HSCSD wymagało zgodnego terminala i sieci, a później konkurowało z usługami danych pakietowych. Arytmetyka opisuje przepływność bearera radiowego, a przepływność aplikacji zależy także od nagłówków, retransmisji i sieci współpracującej.

Usługa krótkich wiadomości (SMS)

SMS rozpoczął działanie jako usługa sygnalizacyjna dla krótkich wiadomości tekstowych i powiadomień sieciowych. Mechanizm store and forward pozwalał utrzymać wiadomość do czasu, gdy odbiorca był chwilowo niedostępny. Usługa stała się jednym z głównych zastosowań konsumenckich GSM. Zgłoszenie wychodzące jest przyjmowane przez sieć obsługującą i SMSC, natomiast dostarczenie przychodzące jest kierowane do odbiorcy i potwierdzane przez procedurę stacji odbiorczej.

A. Transport przez kanały sygnalizacyjne

SMS wykorzystuje procedury sygnalizacyjne zamiast przydzielać kanał ruchowy dla całej wiadomości. przenoszą komunikaty sterujące i ładunek krótkiej wiadomości zgodnie z wybraną procedurą radiową. Protokół wiadomości oddziela informacje sterujące, adres odbiorcy, ważność i pole danych użytkownika, dlatego próbę dostarczenia można ponowić bez powtarzania pierwotnej czynności abonenta.

W klasycznej komutowanej domenie GSM SDCCH jest częstą ścieżką SMS podczas zestawiania połączenia lub sygnalizacji w trybie bezczynności. W innych stanach oraz w domenie pakietowej mogą być używane kanały skojarzone lub procedury pakietowe. Oddzielenie od kanału ruchowego daje następujące właściwości:

  • Stacja ruchoma może wymieniać SMS podczas rozmowy, jeśli sieć obsługuje odpowiednią procedurę sygnalizacji skojarzonej.
  • Wiadomość korzysta z pojemności sygnalizacyjnej i nie wymaga kanału TCH dla całego transferu ładunku.
B. Architektura store and forward: SMSC

przechowuje i przekazuje wiadomości. Uproszczony przebieg dostarczenia do stacji ruchomej wygląda następująco:

  1. Stacja ruchoma przekazuje wiadomość do SMSC operatora.
  2. SMSC uzyskuje informacje routingu do odbiorcy przez rdzeń mobilny, w tym z funkcji HLR, jeśli ma ona zastosowanie.
  3. SMSC przekazuje wiadomość do obsługującego MSC/VLR lub innego wskazanego węzła dostarczania, który kontynuuje przekazywanie do stacji ruchomej.
  4. Gdy odbiorca jest niedostępny, SMSC przechowuje wiadomość i ponawia dostarczenie zgodnie z okresem ważności, polityką operatora i procedurą. Okres od 24 do 48 godzin jest przykładową konfiguracją, lecz nie uniwersalnym limitem.

Mechanizm store and forward oddziela zgłoszenie wiadomości od jej końcowego dostarczenia. Umożliwia późniejsze doręczenie po czasowej niedostępności, z uwzględnieniem ważności wiadomości, zasobów pamięci, routingu i błędów.

C. Limit 160 Znaków

Pojedyncze pole danych użytkownika SMS może zawierać 140 oktetów, więc budżet bitowy wynosi 140∗8=1120140 * 8 = 1120 bitów. Alfabet domyślny GSM 7-bitowy daje 1120/7=1601120 / 7 = 160 septetów w podstawowym pojedynczym segmencie. Znaki z tabeli rozszerzeń zużywają dodatkowy septet ucieczki oraz septet znaku. UCS2 wykorzystuje 16 bitów na znak, więc daje 1120/16=701120 / 16 = 70 znaków przed uwzględnieniem pozostałych pól. Tabela rozszerzeń pozwala zapisać dodatkowe znaki, a wiadomości łączone przenoszą nagłówek danych użytkownika, który zmniejsza pojemność każdego segmentu. Wartości 160 i 70 opisują zatem podstawowy pojedynczy segment, lecz nie każde kodowanie SMS.

Usługi dodatkowe dla połączeń głosowych

Usługi dodatkowe rozszerzają podstawowe sterowanie połączeniem o funkcje kontrolowane przez abonenta. Odpowiednie procedury wykonują MSC i powiązane bazy danych, zgodnie z subskrypcją i możliwościami sieci. Strony wywołująca i wywoływana mogą mieć różne ustawienia usług, a sieć obsługująca stosuje je podczas sterowania połączeniem. Poniżej przedstawiono przykłady usług GSM:

Usługi Zarządzania Połączeniami:
  • Prezentacja identyfikacji linii dzwoniącej (CLIP) / Caller ID: Sieć przekazuje identyfikację linii dzwoniącej stronie wywoływanej, gdy pozwalają na to subskrypcja i reguły prywatności. Terminal prezentuje tę informację na podstawie sygnalizacji sterującej połączeniem.
  • Ograniczenie prezentacji identyfikacji linii dzwoniącej (CLIR): CLIR żąda ograniczenia identyfikacji linii dzwoniącej u strony wywoływanej. Zastosowanie ograniczenia zależy od subskrypcji i reguł obsługi usługi w sieci.
  • Połączenie oczekujące (CW): Usługa powiadamia abonenta o połączeniu przychodzącym podczas aktywnej rozmowy. Procedury sterowania połączeniem pozwalają zawiesić bieżące połączenie, odebrać oczekujące lub je odrzucić.
  • Zawieszenie połączenia (CH): Usługa zawiesza ścieżkę mowy aktywnego połączenia i zachowuje jego kontekst. Można jej użyć podczas obsługi drugiego połączenia, a następnie wznowić rozmowę.
Usługi Przekierowania Połączeń:

Ta rodzina usług przekierowuje połączenia przychodzące do innego miejsca, takiego jak poczta głosowa, telefon biurowy lub inny numer komórkowy. GSM definiuje kilka warunków przekierowania:

  • Przekierowanie bezwarunkowe (CFU): Wszystkie połączenia przychodzące są przekierowywane do wskazanego miejsca zgodnie z aktywną subskrypcją.
  • Przekierowanie, gdy zajęte (CFB): Połączenia przychodzące są przekierowywane, gdy stan obsługiwanego abonenta wskazuje zajętość.
  • Przekierowanie, gdy brak odpowiedzi (CFNRy): Połączenie przychodzące jest przekierowywane po upływie skonfigurowanego czasu braku odpowiedzi. Wartość od 20 do 30 sekund stanowi przykład, a timer jest parametrem usługi.
  • Przekierowanie, gdy nieosiągalny (CFNRc): Połączenie przychodzące jest przekierowywane, gdy stacja ruchoma jest nieosiągalna, na przykład po wyłączeniu lub poza zasięgiem.
Usługi Wielostronne i Inne:
  • Usługa wielostronna (połączenia konferencyjne): Abonent może połączyć wiele przychodzących lub wychodzących odcinków połączeń w jedną konferencję, zgodnie z możliwościami usługi i sieci.
  • Blokowanie połączeń: Abonent lub operator może ograniczyć wybrane klasy połączeń, na przykład połączenia międzynarodowe wychodzące albo połączenia przychodzące podczas roamingu, zgodnie z subskrypcją.

Powiązane artykuły