MIMO i kanały przestrzenne
W komunikacji radiowej oznacza docieranie kopii sygnału różnymi drogami, na przykład po odbiciu od budynków. Różne opóźnienia i fazy kopii mogą powodować interferencje, zaniki i zniekształcenia w łączu z pojedynczą anteną.
Technologia MIMO (Multiple-Input Multiple-Output) wykorzystuje wiele anten w nadajniku i odbiorniku do wspólnego przetwarzania tych dróg. Zależnie od kanału i wybranej strategii transmisji system może przesyłać niezależne warstwy przestrzenne, zwiększać różnorodność albo kształtować wiązkę w tym samym paśmie częstotliwości. MIMO jest wieloantenową realizacją multipleksacji z podziałem przestrzennym (SDM), gdy przesyłane są niezależne strumienie przestrzenne.
Jak działa MIMO: model sygnału
System MIMO często oznacza się jako , gdzie jest liczbą anten nadawczych, a liczbą anten odbiorczych. Dla wąskopasmowego modelu liniowego wektor odebrany można zapisać jako , gdzie jest macierzą kanału o wymiarach , jest wektorem nadawanym, a oznacza szum. Jeśli przesyłanych jest niezależnych warstw przestrzennych, to .
- Mapowanie danych i warstw: Dane są rozdzielane na jeden lub kilka kodowanych strumieni, nazywanych w wielu standardach warstwami. Wybrana liczba warstw zależy od oszacowanego kanału i jego użytecznej rangi.
- Prekodowanie i transmisja: Każda warstwa jest modulowana i kodowana. Prekoder może odwzorować warstwy na anteny nadawcze, które przesyłają wynikowe sygnały w tych samych zasobach czasu i częstotliwości.
- Kanał radiowy: Sygnały rozchodzą się w tym samym środowisku radiowym. Odbicia i różnice dróg tworzą macierz kanału, która miesza warstwy w antenach odbiorczych.
- Odbiór: Zestaw anten odbiorczych próbuje mieszaninę. Każda antena obserwuje inną kombinację liniową, ponieważ różnią się jej położenie i droga radiowa.
- Estymacja kanału i separacja: Sygnały referencyjne umożliwiają odbiornikowi oszacowanie . W systemach z raportowaniem CSI nadajnik wykorzystuje informacje o kanale, takie jak wskaźnik rangi lub wskazanie macierzy prekodowania, do wyboru liczby warstw i prekodera. Cyfrowe Przetwarzanie Sygnałów (DSP) wykorzystuje oszacowanie kanału w detektorze lub korektorze do rozdzielenia i zdekodowania warstw.
- Ponowne połączenie: Zdekodowane warstwy są porządkowane i łączone w celu odtworzenia pierwotnego strumienia danych.
Tryby pracy MIMO
System MIMO dobiera strategię transmisji do warunków kanału i celu łącza. Główne cele to zwiększenie przepustowości, poprawa niezawodności oraz jakości sygnału odbieranego. Dobór strategii wymaga równoważenia tych celów.
1. Zwielokrotnienie przestrzenne (zwiększona przepustowość)
Ten tryb przesyła niezależne warstwy w tych samych zasobach czasu i częstotliwości. Liczba użytecznych warstw jest ograniczona rangą kanału i nie może przekroczyć mniejszej z liczb anten nadawczych i odbiorczych. Przy dobrze uwarunkowanym kanale i wystarczającym SNR kolejne warstwy mogą zwiększyć przepustowość bez dodatkowego pasma, lecz zysk nie jest stałym mnożnikiem pojemności. Zwielokrotnienie przestrzenne stosuje się w szybkich sieciach Wi-Fi oraz systemach radiowych 4G i 5G.
2. Różnorodność przestrzenna (zwiększona niezawodność)
Ten tryb dodaje nadmiarowe obserwacje strumienia danych z wielu anten, a w niektórych schematach także w kolejnych chwilach. Kodowanie czasowo-przestrzenne może tworzyć takie obserwacje bez używania niezależnych warstw danych. Odbiornik łączy obserwacje, a zysk niezawodności zależy od niezależności dróg propagacji. Silnie skorelowane drogi zapewniają mniejszą różnorodność.
3. Kształtowanie wiązki (zwiększony zasięg i jakość)
W tym trybie prekoder dobiera fazę i amplitudę sygnałów anten, aby kształtować pole w miejscu odbioru. Przy dostępnej informacji o kanale prekoder może wzmocnić sygnał pożądany albo utworzyć minimum przestrzenne w kierunku zakłócającego nadajnika. Korzyść w postaci stosunku sygnału do zakłóceń i szumu oraz zasięgu zależy od wiedzy o kanale, geometrii szyku antenowego i warunków propagacji. Kształtowanie wiązki stosuje się w 5G NR, w tym w rozwiązaniach określanych jako Massive MIMO.